DNS Nedir ve Nasıl Çalışır? A, CNAME, MX ve NS Kayıtları

DNS (Domain Name System, alan adı sistemi), alan adlarını bilgisayarların anladığı IP adreslerine çeviren sistemdir. Telefon rehberinde "Ayşe" yazdığınızda telefonun numarayı bulması gibi, tarayıcıya turkiyevps.com yazdığınızda DNS bu ismin hangi sunucuya ait olduğunu bulur.

DNS nasıl çalışır?

Bir siteye girdiğinizde arka planda kısaca şunlar olur:

1. Bilgisayarınız önce kendi önbelleğine bakar: Bu adresi yakın zamanda sordum mu?
2. Bilmiyorsa internet sağlayıcınızın (veya seçtiğiniz) DNS çözümleyicisine sorar.
3. Çözümleyici, sırayla kök sunuculara, uzantı sunucularına (.com gibi) ve son olarak alan adının yetkili nameserver'ına gider.
4. Yetkili sunucu doğru IP adresini söyler, cevap önbelleğe alınır ve tarayıcınız siteye bağlanır.

Bu işlem çoğu zaman milisaniyeler sürer.

Nameserver (NS) nedir?

Nameserver, bir alan adının DNS kayıtlarını tutan sunucudur. Alan adınızı aldığınız firmada "nameserver" ayarı, kayıtlarınızın nerede yönetileceğini belirler. Örneğin ns1.ornekfirma.com ve ns2.ornekfirma.com. Hosting firmanızın nameserver'larını girerseniz DNS kayıtlarınızı o firma yönetir.

En çok kullanılan DNS kayıtları

Sitemi bir sunucuya nasıl bağlarım?

En yaygın yöntem iki kayıt eklemektir:

1. Ana alan adı (ornek.com) için sunucunuzun IP adresine bir A kaydı.
2. www için ana alan adına bir CNAME kaydı veya aynı IP'ye ikinci bir A kaydı.

Bir VPS kullanıyorsanız IP adresinizi müşteri panelinizde görebilirsiniz.

TTL ve "DNS yayılması"

Her DNS kaydının bir TTL (Time To Live) değeri vardır. Bu değer, cevabın önbellekte ne kadar süre tutulacağını saniye cinsinden belirtir. Bir kaydı değiştirdiğinizde, eski cevabı önbelleğine almış olan sunucular TTL süresi dolana kadar eski adresi göstermeye devam eder. Halk arasında DNS yayılması denen bekleme budur. Değişiklik genellikle birkaç dakika ile birkaç saat arasında herkese ulaşır; en kötü durumda 48 saate kadar sürebilir.

İpucu: Bir taşıma yapmadan bir gün önce kayıtlarınızın TTL değerini düşürürseniz (ör. 300 saniye), değişiklik çok daha hızlı yayılır.

DNS ile ilgili sık yaşanan sorunlar

• Site açılmıyor: A kaydı yanlış IP'yi gösteriyor olabilir.
• E-postalar gelmiyor: MX kaydı eksik veya hatalıdır.
• E-postalar spam klasörüne düşüyor: SPF/DKIM TXT kayıtları eksiktir.
• Değişiklik görünmüyor: TTL süresi henüz dolmamıştır veya tarayıcı önbelleği temizlenmelidir.

Sık Sorulan Sorular

DNS değişikliği ne kadar sürede geçerli olur?

Genellikle birkaç dakika ile birkaç saat arasında. Önbelleklerin tamamen yenilenmesi en fazla 48 saat sürebilir.

DNS kayıtlarımı nereden kontrol edebilirim?

Windows'ta Komut İstemi'ne nslookup ornek.com, Linux veya macOS'ta dig ornek.com yazarak kayıtları görebilirsiniz.

Farklı bir DNS çözümleyicisi kullanmak siteyi hızlandırır mı?

Kendi bağlantınızda alan adlarının daha hızlı çözülmesini sağlayabilir, ancak sitenin kendi hızını değiştirmez.

Alan adımı ve hostingimi farklı firmalardan alabilir miyim?

Evet. Alan adınızın DNS ayarlarında hostinginizin IP adresini veya nameserver'larını belirtmeniz yeterlidir.