IP Adresi Nedir? IPv4 ve IPv6 Farkı, Statik ve Dinamik IP

IP adresi (Internet Protocol address), bir ağa bağlı her cihaza verilen benzersiz numaradır. Telefonunuz, bilgisayarınız, modeminiz ve web sitelerinin çalıştığı sunucular birbirleriyle IP adresleri sayesinde konuşur. Posta sistemindeki ev adresi gibidir: bir mektubun doğru kapıya ulaşması için adres nasıl gerekiyorsa, internetteki verinin doğru cihaza ulaşması için de IP adresi gerekir.

IP adresi neye benzer?

En yaygın biçim olan IPv4 adresi, noktayla ayrılmış dört sayıdan oluşur. Her sayı 0 ile 255 arasındadır:

192.168.1.10
185.12.64.7

Daha yeni olan IPv6 adresleri ise iki nokta üst üste ile ayrılmış, harf ve rakam içeren daha uzun bir biçimdedir:

2001:db8:85a3::8a2e:370:7334

IPv4 ve IPv6 arasındaki fark

IPv4 yaklaşık 4,3 milyar farklı adres sunar. İnternetin ilk yıllarında bu sayı yeterli görünüyordu, ama bugün dünyada milyarlarca akıllı cihaz var ve boş IPv4 adresi neredeyse kalmadı. Bu yüzden IPv4 adresleri değerli hâle geldi.

IPv6 bu sorunu çözmek için geliştirildi ve pratikte tükenmeyecek kadar çok adres sunar. Günümüzde iki sistem yan yana kullanılıyor.

Genel (public) ve özel (yerel) IP

Evinizdeki tüm cihazlar internete genellikle tek bir genel IP üzerinden çıkar. Bu adres internet sağlayıcınız tarafından modeminize verilir ve dünyadaki diğer sunucular sizi bu adresle görür.

Ev içindeki cihazlar ise modemden özel (yerel) IP alır. Şu aralıklar yalnızca yerel ağlarda kullanılır, internette doğrudan görünmez:

• 10.0.0.0 – 10.255.255.255
• 172.16.0.0 – 172.31.255.255
• 192.168.0.0 – 192.168.255.255

Modeminiz, yerel cihazlarınızın trafiğini tek genel IP'ye çeviren NAT adlı bir yöntem kullanır.

Statik ve dinamik IP

• Dinamik IP: Zaman zaman değişen adrestir. Ev internet bağlantılarının çoğu dinamik IP kullanır; modemi yeniden başlattığınızda adresiniz değişebilir.
• Statik IP: Sabit kalan adrestir. Sunucular, web siteleri ve uzaktan erişilmesi gereken cihazlar için gereklidir, çünkü bir sitenin adresi sürekli değişirse ziyaretçiler ona ulaşamaz.

Bir VPS kiraladığınızda sunucunuza genellikle sabit bir IP adresi verilir.

IP adresi ile alan adı arasındaki ilişki

İnsanlar 185.12.64.7 gibi sayıları akılda tutmakta zorlanır. Bu yüzden alan adları kullanılır. Tarayıcınıza turkiyevps.com yazdığınızda, DNS sistemi bu ismi arka planda doğru IP adresine çevirir.

Kendi IP adresimi nasıl öğrenirim?

• Genel IP'niz: Arama motoruna "ip adresim" yazmanız yeterlidir.
• Windows'ta yerel IP: Komut İstemi'ni açıp ipconfig yazın, "IPv4 Adresi" satırına bakın.
• macOS / Linux'ta yerel IP: Terminalde ip addr veya ifconfig komutunu kullanın.

IP adresi güvenliği

IP adresiniz kimliğinizi tek başına açık etmez, ama yaklaşık konumunuzu ve internet sağlayıcınızı gösterebilir. Sunucu sahipleri için önemli bir nokta: sunucunuzun IP adresi internette herkese açıktır ve otomatik tarama botları sürekli bu adresleri dener. Bu yüzden güçlü şifre, SSH anahtarı ve güvenlik duvarı kullanmak şarttır. Ayrıntılar için Linux sunucu güvenliği rehberimize bakabilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

IP adresim neden değişiyor?

Ev internet bağlantılarının çoğu dinamik IP kullanır. İnternet sağlayıcınız modeminizi yeniden başlattığınızda veya belirli aralıklarla size yeni bir adres atayabilir.

Bir cihazın birden fazla IP adresi olabilir mi?

Evet. Bir cihazın aynı anda hem IPv4 hem IPv6 adresi, hem de yerel ve genel adresi olabilir. Sunuculara da birden fazla IP atanabilir.

127.0.0.1 ne anlama gelir?

127.0.0.1 "localhost" yani cihazın kendisi demektir. Bu adrese giden veri ağa çıkmaz, aynı bilgisayara geri döner. Yazılımcılar uygulamalarını test ederken sık kullanır.

Web sitem için ayrı bir IP adresi gerekir mi?

Paylaşımlı hostingte birçok site aynı IP'yi paylaşır ve bu sorun yaratmaz. VPS'te ise sunucunuza ait bir IP adresi olur.