cPanel ve WHM Nedir? Aralarındaki Farklar ve Hangisi Kime Göre

Hosting satın almak ya da bir sunucu kurmak üzereyseniz cPanel ve WHM adlarıyla mutlaka karşılaşırsınız. İkisi aynı yazılım ailesinin parçasıdır, aynı şirket tarafından geliştirilir ve çoğu zaman aynı sunucuda birlikte çalışır. Ama farklı kişiler için, farklı işler için tasarlanmışlardır. Bu yazıda ikisini ayrı ayrı tanıyacak, farklarını bir tabloda karşılaştıracak ve hangi durumda hangisine ihtiyaç duyduğunuzu konuşacağız.

Kısa cevap: cPanel, tek bir hosting hesabının (sitenizin) yönetim panelidir. WHM (Web Host Manager), o sunucudaki tüm cPanel hesaplarını oluşturan ve yöneten üst paneldir. Siteniz için cPanel'i, hosting işi yapıyorsanız WHM'i kullanırsınız.

cPanel nedir?

cPanel, Linux tabanlı bir web hosting hesabını grafik bir arayüzden yönetmenizi sağlayan kontrol panelidir. Komut satırı bilmeden, tarayıcı üzerinden şunları yapabilirsiniz:

• Dosya yönetimi: Dosya yöneticisiyle site dosyalarını yükleme, düzenleme, arşivden çıkarma
• E-posta: alan adınıza bağlı e-posta hesapları açma, yönlendirme ve otomatik yanıt tanımlama
• Veritabanı: MySQL/MariaDB veritabanı ve kullanıcı oluşturma, phpMyAdmin ile tabloları görüntüleme
• Alan adları: ek alan adı, alt alan adı (subdomain) ve DNS kayıtlarını düzenleme
• Güvenlik: SSL sertifikası kurma, dizin şifreleme, IP engelleme
• Uygulamalar: WordPress gibi yazılımları birkaç tıklamayla kurma
• Yedekleme ve istatistik: hesap yedeği alma, ziyaretçi ve kaynak kullanımı raporları

cPanel'e giriş yapan kişi yalnızca kendi hesabını görür. Aynı sunucudaki diğer müşterilerin dosyalarına, e-postalarına veya ayarlarına erişemez. Bu yüzden cPanel, paylaşımlı hosting müşterisinin günlük çalışma alanıdır.

WHM nedir?

WHM (Web Host Manager), cPanel yazılımının sunucu yöneticisi tarafıdır. Sunucunun root yetkisiyle çalışır ve hosting hizmeti veren kişinin ihtiyaç duyduğu araçları içerir:

• Yeni cPanel hesabı açma, askıya alma, silme ve başka sunucudan taşıma
• Disk alanı, trafik, e-posta sayısı gibi sınırları belirleyen paketler tanımlama
• Bayi (reseller) hesapları oluşturma ve bunlara hesap açma yetkisi verme
• PHP sürümleri, Apache/LiteSpeed ayarları, e-posta sunucusu gibi sunucu genelindeki yapılandırmalar
• Sunucu güvenliği, güvenlik duvarı entegrasyonu, servis durumu ve güncellemeler

Kısacası WHM ile sunucuyu ve hesapları, cPanel ile tek bir hesabın içini yönetirsiniz. WHM'de oturum açan biri herhangi bir hesabın cPanel'ine tek tıklamayla geçebilir; tersi mümkün değildir.

cPanel ve WHM farkları

Varsayılan adresler genellikle https://alanadiniz.com:2083 (cPanel) ve https://sunucu-ip:2087 (WHM) biçimindedir. Hosting firmanız farklı bir giriş adresi de vermiş olabilir.

Bayi (reseller) hosting nerede durur?

Bayi hosting, WHM'in kısıtlı bir sürümünü kullanır. Bayi olarak kendi müşterileriniz için cPanel hesapları açabilir, paket tanımlayabilirsiniz, ama sunucu genelindeki ayarlara (PHP derleme, servis yönetimi, güvenlik duvarı) erişemezsiniz. Ajanslar ve küçük çapta hosting satmak isteyenler için bir ara basamaktır.

cPanel lisansı ve maliyet

cPanel ücretsiz bir yazılım değildir. Lisans, sunucu başına ve genellikle hesap sayısına göre fiyatlandırılır. Hesap sayısı arttıkça lisans maliyeti de artar. Paylaşımlı hosting müşterisi bu ücreti doğrudan ödemez, hosting fiyatının içinde dolaylı olarak öder. Kendi VPS'ine cPanel kurmak isteyen biri ise lisansı ayrıca satın almak zorundadır.

Teknik bir not: cPanel her işletim sisteminde çalışmaz. Güncel sürümler AlmaLinux, Rocky Linux, CloudLinux ve Ubuntu'nun belirli LTS sürümlerini destekler. Kurulum, temiz (üzerinde başka panel veya web sunucusu kurulu olmayan) bir sistem ister. Kurmadan önce cPanel'in güncel destek listesine bakmanızı öneririz.

cPanel'e alternatifler

cPanel tek seçenek değildir. İhtiyaca göre şu yollar da tercih edilir:

• Plesk: cPanel'e en yakın ticari rakip. Windows sunucuları da destekler.
• DirectAdmin: Daha hafif ve genellikle daha uygun lisanslı bir panel.
• Açık kaynak paneller: aaPanel, CyberPanel, HestiaCP, CloudPanel gibi ücretsiz seçenekler. Tek bir sunucuda birkaç site barındırmak için yeterli olabilir.
• Panelsiz yönetim: SSH ile bağlanıp nginx, PHP ve veritabanını kendiniz kurmak. En esnek ama bilgi gerektiren yoldur.

TürkiyeVPS hosting'de cPanel var mı?

Açık konuşalım: TürkiyeVPS web hosting paketlerinde cPanel kullanılmıyor. Hesabınızı kendi geliştirdiğimiz müşteri paneli üzerinden yönetiyorsunuz. Bu panelde site dosyalarınız için bir dosya yöneticisi, veritabanlarınız için phpMyAdmin erişimi ve hesap yönetimi için gereken temel araçlar bulunuyor. Günlük işlerin büyük bölümü, yani dosya yükleme, veritabanı içe/dışa aktarma ve site güncelleme bu araçlarla yapılabiliyor.

Kendi sunucunuzda cPanel/WHM veya başka bir panel kullanmak istiyorsanız VPS ya da VDS paketlerimizden birini alıp lisansını kendiniz temin ederek kurabilirsiniz. Paneli seçmeden önce işletim sistemi uyumluluğunu kontrol etmeyi unutmayın.

Hangisine ihtiyacınız var?

• Tek bir site veya blog yönetiyorsanız: WHM'e ihtiyacınız yok. Hosting panelinizin (cPanel veya muadili) sunduğu araçlar yeterlidir.
• Birkaç müşteriye site barındırıyorsanız: Bayi hosting veya WHM'li bir sunucu işinizi kolaylaştırır.
• Hosting firması kuruyorsanız: WHM gibi bir sunucu paneli ya da kendi otomasyonunuz şarttır.
• Geliştiriciyseniz: Çoğu zaman panelsiz bir VPS ve komut satırı daha esnektir. Başlamak için VPS nedir yazımıza göz atabilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

cPanel ve WHM ayrı ayrı mı satın alınır?

Hayır. WHM, cPanel lisansıyla birlikte gelir. Bir sunucuya cPanel kurduğunuzda hem WHM (yönetici tarafı) hem de hesaplar için cPanel arayüzü kurulur.

Paylaşımlı hosting'de WHM'e erişebilir miyim?

Genellikle hayır. Paylaşımlı hostingde sunucuyu hosting firması yönetir, size yalnızca kendi hesabınızın paneli verilir. WHM erişimi için bayi hosting veya kendi sunucunuz gerekir.

cPanel olmadan site yönetmek zor mu?

Olmak zorunda değil. Dosya yöneticisi, phpMyAdmin ve FTP/SFTP erişimi olan bir panel, çoğu web sitesi için gereken işleri karşılar. E-posta ve DNS gibi işler farklı ekranlarda yapılabilir.

cPanel'den başka bir hosting'e site nasıl taşınır?

cPanel'deki yedekleme aracıyla dosyalarınızı arşivleyip veritabanınızı phpMyAdmin üzerinden dışa aktarabilirsiniz. Ardından yeni hosting'e dosyaları yükleyip veritabanını içe aktarır ve sitenin yapılandırma dosyasındaki veritabanı bilgilerini güncellersiniz.